Elementy konstrukcyjne - nośne

Uregulowania dotyczące wprowadzenia do obrotu wyrobów budowlanych, w tym materiałów drzewnych i drewnopochodnych, określa rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011r. [1], w skrócie CPR.

Ponadto według powyższego dokumentu:

Obiekty budowlane muszą być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby obciążenia mogące na nie działać podczas ich budowy i użytkowania nie prowadziły do:

  • zawalenia się całego obiektu budowlanego lub jego części;
  • znacznych odkształceń o niedopuszczalnym stopniu;
  • uszkodzenia innych części obiektów budowlanych, urządzeń lub zamontowanego wyposażenia w wyniku znacznych odkształceń elementów nośnych konstrukcji;
  • uszkodzenia na skutek wypadku w stopniu nieproporcjonalnym do wywołującej go przyczyny.

 

Drewniane elementy konstrukcji budynku należy:

  • wykonać zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, normami przedmiotowymi, Aprobatami Technicznymi i sztuką budowlaną
  • zabezpieczyć przed długotrwałym zawilgoceniem na wszystkich etapach realizacji bu­dowy;
  • uodpornić na działanie korozji biologicznej zgodnie z wymogami [2], w zależności od stopnia zagrożenia;
  • odizolować od innych elementów konstrukcji chłonących wilgoć (np. z betonu czy cegły).

 

1. Podwalina

Przed przystąpieniem do montażu podwaliny na płycie fundamentowej lub ścianach fundamentowych należy założyć izolację przeciwwilgociową i izolacji na przenikanie powietrza

Podwaliny należy wykonać z drewna impregnowanego ciśnieniowo lub zanurzeniowo. Podwalinę należy zakotwić w ścianach fundamentowych lub płycie betonowej za pomocą kotew metalowych. Szerokość podwaliny powinna być równa szerokości stópka ściany, która będzie na niej stawianą

W przypadku montażu drewnianego stropu nad pustką podpodłogową lub piwnicą, pod podwaliny należy założyć pas folii wiatroizolacyjnej, mającej zabezpieczyć strop przed przenikaniem powietrza (patrz artykuł).

2. Strop nad przestrzenią podpodłogową lub piwnicą

Wielkość i rozstaw belek stropowych określa zatwierdzony projekt budowlany. Konstrukcja stropu należy wykonać zgodnie z projektem i sztuką budowlaną.

Strop należy wykonać z zachowaniem poziomu na całej jego powierzchni. Maksymalne odchyłki ułożenia belek konstrukcyjnych stropu podaje tabela 6.

 

Tabela 6. Dopuszczalne odchyłki wykonania konstrukcji stropu

Opis odchyłki

Wartość odchyłki [mm]

Odchyłki od osiowego rozstawu nominalnego nie powinny przekraczać

±10

Odchylenie belek od poziomu nie powinno przekraczać na długości metra

2

Odchylenie belek od pionu nie powinno przekraczać

2

Oparcie belek stropowych na podwalinie nie powinno być mniejsze niż

40

 

3. Ściany zewnętrzne

 

Rodzaje konstrukcji

W zależności od technologii wznoszenia konstrukcji, ściany zewnętrzne budynku mogą być wznoszone w konstrukcji platformowej lub balonowej. Konstrukcja balonowa ma zastosowanie w przypadku budowy domu z poddaszem użytkowym, ze ścianką kolankową.

 

Konstrukcja ściany

Wielkość i rozstaw elementów konstrukcji ściany określa zatwierdzony projekt budowlany. Osiowy rozstaw słupków nie powinien być jednak większy niż 62,5 cm, co związane jest z szerokością płyt drewnopochodnych i gipsowych (125 cm). Konstrukcja ściany należy wykonać zgodnie z projektem i sztuką budowlaną.

Ściany budynku wznoszonego na płycie betonowej lub ścianach fundamentowych należy montować do podwaliny. Ściany budynku posadowionego na stropie drewnianym należy montować bezpośrednio na poszyciu stropu.

Drewniane elementy konstrukcji ścian należy odizolować od bezpośredniego kontaktu z konstrukcjami betonowymi lub murowanymi - np. od kominów bądź murowanych ścian dzielących budynki bliźniacze lub szeregowe

Ściany należy wykonać z zachowaniem pionu na całej wysokości.

Dopuszczalne odchyłki montażowe wykonania elementów konstrukcyjnych ścian podano w tabeli 7.

 

Tabela 7. Odchyłki dopuszczalne dla ścian

Opis odchyłki

Wartość odchyłki [mm]

Odchylenie ściany w planie w stosunku do:

  • punktu pozycyjnego (osi pozycyjnej)
  • ścian sąsiednich

 

±10

±15

Odchylenie od płaskiej powierzchni ścian (zwichrowania i skrzywienia)

  • na odcinku 1 m
  • na odcinku całej ściany

 

3

10

Odchylenia od kątów prostych nie powinny przekraczać [ ] szerokości ściany przyległej do krawędzi pionowej

1/m

Odchylenie od pionu powierzchni oraz krawędzi ścian i słupów

  • na odcinku 1 m
  • na odcinku całej ściany

 

5

10

Odchylenie od poziomu górnej powierzchni ścian

  • na odcinku 1 m
  • na odcinku całej ściany

 

2

10

Odchylenia przecinających się powierzchni ścian od płaszczyzny przyjętej w projekcie

  • na odcinku 1 m przy krawędzi
  • na odcinku całej ściany

 

 

6/m

10/m

ściany o długości L (w mm) powodujące jej skośność (odchylenie od obrysu) w płaszczyźnie

L/100 < 20

Odchylenie linii krawędzi i powierzchni ściany na odcinku 1,0 m

+/-2

Odchyłki wysokości ścian

+/-10

Odchylenie ścian wewnętrznych od płaszczyzny pionowej na wysokości po-mieszczenia:

  • dla ścian nietynkowanych:
  • dla ścian tynkowanych:

 

 

2 mm/m i nie więcej niż 4,0 mm

5 mm/m i nie więcej niż 10,0 mm

Odchyłki w grubości ścian

+/- 2 mm

 

Wzmocnienie ściany pod wiszące szafki kuchenne

W pomieszczeniu kuchni należy wykonać wzmocnienie konstrukcji ściany pod szafki kuchenne Wzmocnienie należy wykonać na całym obwodzie pomieszczenia kuchni.

 

Wręby i otwory w elementach konstrukcji ścian

Głębokość wrębów w słupkach ścian nie może przekraczać:

  • w słupkach nośnych - jednej czwartej szerokości słupka,
  • w słupkach nienośnych - dwóch piątych szerokości słupka

W przypadku wykonywania wrębu w oczepie ściany oczep należy wzmocnić blachą stalową przybitą do jego czoła

Średnica otworów wierconych w słupkach ścian nie może być większa niż:

  • w strupkach ścian nośnych - dwie piąte szerokości słupka, przy zachowaniu minimum jednej piątej szerokości słupka od krawędzi;
  • w słupkach ścian nienośnych - trzy piąte szerokości słupka, przy zachowaniu minimum jednej piątej szerokości słupka od krawędzi.

W przypadku wykonywania wrębów lub otworów wierconych większych niż wspomniano powyżej, słupki należy wzmocnić dodatkowymi nakładkami z drewna na odcinku ok. 60 cm w obie strony, od wrębu lub otworu.

 

Nadwieszenie ściany zewnętrznej poza posadowienie

Dopuszczalne jest nadwieszenie konstrukcji ściany do 1/3 grubości ściany zewnętrznej, poza krawędź płyty fundamentowej lub ściany fundamentowej czy niżej położonego stropu.

 

4. Ściany wewnętrzne

Wielkość i rozstaw elementów konstrukcji ściany określa zatwierdzony projekt budowlany. Osiowy rozstaw słupków nie powinien być jednak większy niż 62,5 cm, co związane jest z szerokością, płyt drewnopochodnych i gipsowych (125 cm). Konstrukcji ściany należy wykonać zgodnie z projektem i sztuką budowlaną.

Ściany wewnętrzne dookoła pomieszczeń sanitarnych, w których przewiduje się umieszczenie przewodów instalacji sanitarnych, tzw. ściany mokre, należy wykonać z elementów o szerokości nie mniejszej niż planowane przewody instalacji sanitarnych.

 

5. Otwory okienne i drzwiowe

 

Konstrukcja otworu

Wielkość i rozstaw otworów okiennych i drzwiowych określa zatwierdzony projekt budowlany. Otwory okienne i drzwiowe należy wykonać zgodnie ze sztuką budowlaną. Należy wykonać otwory większe od rozmiaru planowanej stolarki:

  • w przypadku otworu okiennego - o ok. 15 mm z każdej strony otworu, z tym, ze u dołu otworu dodatkowo należy uwzględnić miejsce na osadzenie parapetu;
  • w przypadku otworu drzwiowego - o 50 mm na szerokości i 70 mm na wysokości.

Słupki ościeżnicowe otworów drzwiowych należy usztywnić poprzez montaż przewiązek między stópkami ościeża a sąsiednimi słupkami ściany lub montaż dodatkowego słupka z każdej strony otworu.

 

Nadproża

Wielkość nadproży nad otworami okiennymi i drzwiowymi określa zatwierdzony projekt budowlany. W przypadku braku w projekcie określenia wielkości nadproży, wysokość nadproża można dobrać z tabeli 8.

 

Tabela 8. Minimalne wielkości nadproży dla budynków jednorodzinnych

Przekrój nadproża (pionowo)

Maksymalna rozpiętość otworu w świetle dla budynku

 

 

z poddaszem nieużytkowym

z poddaszem użytkowym i piętrowym

2x38x89 mm

do 108 cm

nie stosuje się

2 x 38 x 140 mm

do 180 cm

do 120 cm

2x38x185 mm

do 240 cm

do 180 cm

2 x 38 x 235 mm

do 300 cm

do 240 cm

2x38x285 mm

do 360 cm

do 300 cm

 

Nadproża nośne (patrz tabela powyżej), wykonuje się w ścianach nośnych, zewnętrznych i wewnętrznych, na których opierają się belki stropowe Nadproży nośnych nie wykonuje się) w ścianach, które nie przenoszą obciążeń z belek stropowych.

 

6. Strop międzykondygnacyjny

 

Konstrukcja stropu

Wielkość i rozstaw belek stropowych określa zatwierdzony projekt budowlany. Konstrukcja stropu należy wykonać zgodnie z projektem i sztuką budowlaną. Strop należy wykonać z zachowaniem poziomu na całej jego powierzchni. Maksymalne odchyłki ułożenia belek konstrukcyjnych stropu podaje tabela 6.

 

Usztywnienie belek stropowych

Belki stropowe należy zabezpieczyć przed wyboczeniem.

Usztywnienie belek stropowych jest wymagane w środku rozpiętości stropu, gdy rozpiętość ta przekracza 2,10 m, oraz w odętościach nie przekraczających 2,10 m od każdej podpory. Usztywnienie belek może być wykonane jako blokowe lub jako ażurowe

 

Konstrukcja otworu na schody

Otwór na schody należy wykonać zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Otwór należy wykonać poprzez wycięcie belek stropowych. Końce belek należy zawiesić na wymianie za pomocą łączników metalowych. Gdy długość otworu (wymiar prostopadły do rozpiętości belek stropowych) nie przekracza 120 cm, stosuje się wymian pojedynczy. Przy większej szerokości otworu należy stosować wymiar podwójny.  Przekroje wymiarów powinny odpowiadać przekrojowi belki stropowej. Jeżeli szerokość otworu (wymiar równoległy do belek stropowych) przekracza 80 cm, krawędzie otworu należy wzmocnić dodatkową belką stropową Gdy wielkość otworu przekracza 320 cm (prostopadle do belek stropowych) lub 200 cm (równolegle do belek stropowych), należy wykonać obliczenia konstrukcyjne określające wielkość wymianu i krawędzi otworu.

 

Konstrukcja podłogi wykuszu

Konstrukcja stropu dla balkonu lub wykuszu okiennego równoległego do belek stropowych należy wykonać, montując belki stropowe prostopadle do belek stropu. Belki stropowe tworzące wykusz należy zakotwić w stropie na długości co najmniej sześciokrotnego wysięgu wykuszu. Belki należy zakotwić na podwójnej belce stropowej. Konstrukcja stropu dla balkonu lub wykuszu okiennego można wysunąć poza lico ściany na 400 mm w przypadku stosowania belek stropowych o przekroju nie mniejszym niż 38 x 185 mm, lub na 600 mm w przypadku belek stropowych o przekroju min. 38 x 235 mm i rozstawie osiowym nie większym niż 400 mm.

Gdy wymiar wykuszu wystającego poza lico ściany przekracza 600 mm, należy wykonać obliczenia statyczne

Konstrukcję stropu wykuszu okiennego prostopadłego do belek stropowych należy wykonać przez przedłużenie belek stropowych poza lico budynku.

Dla belek stropowych o wymiarze min. 38 x 185 mm szerokość wykuszu wystającego poza lico ściany nie może przekroczyć 400 mm. Stosując belki o przekroju min. 38 x 235 mm i rozstawie osiowym nie większym niż 400 mm, wysiej wykuszu można zwiększyć do 600 mm.

Gdy wymiar wykuszu wystającego poza lico ściany przekracza 600 mm, należy wykonać obliczenia statyczne

 

Oparcie ścian wewnętrznych nośnych na stropie

Strop, na którym montowane są nośne ściany wewnętrzne równoległe do belek stropo­wych, należy wzmocnić w miejscu ściany dodatkowymi belkami stropowymi.

Stropy, na których montowane są nośne ściany wewnętrzne prostopadle do belek stropo­wych, nie wymagają dodatkowego wzmocnienia, jeżeli:

  • ściana przenosząca obciążenie z użytkowego stropu jest usytuowana w odległości nie większej niż 60 cm od nośnej, równoległej do ścianki podpory (podciąg, ściana nośna), znajdującej się poniżej stropu;
  • ściana przenosząca obciążenia z nieużytkowego stropu jest usytuowana w odległości nie większej niż 90 cm od nośnej, równoległej do ścianki podpory (podciąg, ściana nośna), znajdującej się poniżej stropu.

 

Oparcie ścian wewnętrznych nienośnych na stropie

Wzmocnienie stropu dla ścian wewnętrznych, nienośnych, biegnących równolegle do belek stropowych należy wykonać w formie dodatkowej belki stropowej lub przewiązek między belkami stropowymi. Przewiązki należy mocować w rozstawie nie większym niż co 600 mm.

Ściany wewnętrzne nienośne biegnące prostopadle do belek stropowych nie wymagają dodatkowego wzmocnienia stropu.

Ściany wewnętrzne biegnące równolegle do belek stropowych należy usztywnić poprzez montaż oczepu sciany do belek stropowych lub przewiązek zamocowanych miedzy belka­mi stropowymi.

 

Wręby i otwory w belkach stropowych

Wręby w belkach stropowych można wykonywać jedynie w odległości 1/3 rozpiętości belek od podpory. W pozostałej, środkowej 1/3 rozpiętości nie należy wykonywać żadnych wrębów.

W części przypodporowej belek wręby mogą być wykonane w odległości nie większej niż potowa szerokości belki od krawędzi elementu nośnego, przy głębokości nie przekraczajcie 1/3 wysokości belki.

Wręby wykonywane w odległości do 1/3 rozpiętości od podpory nie mogą być szersze niż jedna trzecia wysokości belki i głębsze niż jedna szósta wysokości belki.

We wrębach wykonywanych w dolnej krawędzi belki należy ścinać krawędzie wrębów pod katem 45°.

Otwory wiercone można wykonywać na całej długości belki. Jednak średnica otworu nie może przekraczać 1/3 wysokości belki i być zlokalizowana bliżej niż 50 mm od dolnej krawędzi belki.

 

Tabela 9. Wręby i otwory wiercone w belkach stropowych

Min. wymiar belki stropowej mm

Maksymalna głębokość wrębu przy podporze

Maksymalna głębokość

Wrębu

w 1/3 od podpory

Maksymalna średnica otworu/ głębokość wrębu

38x89

Niewskazane

Niewskazane

Niewskazane

38 x 140

35 mm

20 mm

38 mm

38 x 185

45 mm

32 mm

60 mm

38 x 235

60 mm

38 mm

75 mm

38 x 285

70 mm

45 mm

90 mm

 

7. Dach

Wielkość i rozstaw elementów konstrukcji dachu określa zatwierdzony projekt budowlany. Konstrukcje dachu należy wykonać zgodnie z projektem i sztuką budowlaną.

Połać dachu należy wykonać z zachowaniem równej powierzeni. Maksymalne odchyłki ułożenia elementów konstrukcji dachu podaje tabela 6.

Konstrukcja dachu powinna odpowiadać wymogom:

-     statyki budynku;

-     izolacyjności cieplnej.

Odchyłki w osiowym rozstawie krokwi nie mogą przekraczać - +/-10 mm.

Otwory w połaci dachu o szerokości równej lub szerszej niż podwójny osiowy rozstaw kro­kwi wymagają, zastosowania podwójnych krokwi z obu stron otworu. W miejscu wycięcia krokwi wymiany otworu należy wykonać z podwójnych elementów.

Niezależnie od rodzaju pokrycia dachowego, za kominami dymowymi i/lub wentylacyjnymi, od strony spływu wody po połaci dachowej, należy wykonać deskowanie ułożone ze spadkami umożliwiającymi spływ wody na boki, poza komin (tzw. kozubek).

 

Wiązary dachowe

Wiązary dachowe należy wykonać i montować zgodnie z opracowaną dokumentacją projektową.

Dopuszczalne odchyłki wymiarów dźwigarów po ich trwałym zamocowaniu nie powinny być większe niż podane w projekcie i nie większe niż 20 mm.

Dopuszczalne odchyłki usytuowania dźwigarów nie mogą być większe niż:

a)   przy rozpiętości poniżej 15 m:

- +/- 5 mm na długości przęsła,

- +/- 2 mm w osiach oraz w wysokości wiązara;

b)  przy rozpiętości powyżej 15 m:

- +/-10 mm na długości przęsła,

- +/- 5 mm w osiach oraz w wysokości wiązara

Rozstawy osiowe wiązarów nie mogą się różnic w stosunku do projektowanych o więcej niż+/- 20 mm.

 

Bibliografia:

1)        Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r., ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EEG.

2)             Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 z poźniejszymi zmianami).

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszego serwisu.

Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.

rozumiem